Ngày Thế giới phòng, chống AIDS 2024, Việt Nam khẳng định cam kết “Công bằng, bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ HIV/AIDS” nhằm chấm dứt dịch bệnh vào năm 2030.
Chủ đề của Ngày Thế giới phòng, chống AIDS 2024
Năm 2024, Chương trình phối hợp của Liên Hiệp Quốc về HIV/AIDS (UNAIDS) đã chọn chủ đề “Đảm bảo nhân quyền trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe” cho Ngày Thế giới phòng, chống AIDS. Để hưởng ứng, Việt Nam đã quyết định chủ đề cho Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2024 là “Công bằng, bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS – Hướng tới chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030”.
Tình hình HIV/AIDS toàn cầu và tại Việt Nam
Theo thông tin từ Liên Hiệp Quốc, tính đến cuối năm 2023, trên toàn thế giới có khoảng 39,9 triệu người đang sống cùng với HIV. Trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, con số này là khoảng 6,7 triệu người. Riêng tại Việt Nam, từ khi phát hiện ca nhiễm đầu tiên vào năm 1990, hiện có khoảng 267.000 người sống chung với HIV. Đến nay, tất cả các tỉnh, thành phố và 99,4% quận, huyện cùng 96% xã, phường đều có người nhiễm HIV/AIDS.
Thực trạng lây nhiễm HIV tại Việt Nam
Trong 5 năm qua, mỗi năm Việt Nam ghi nhận từ 10.000 đến 13.000 trường hợp nhiễm HIV mới. Chỉ trong 9 tháng đầu năm 2024, đã có 11.421 trường hợp được báo cáo, trong đó 82,9% là nam giới và 40% thuộc độ tuổi từ 15-29. Lây nhiễm qua đường tình dục đã trở thành phương thức lây truyền chính, chiếm tới 70,8% số ca nhiễm. Khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long chiếm gần 70% trường hợp mới phát hiện trong thời gian này.
Thách thức trong việc phòng, chống HIV/AIDS
Dịch HIV/AIDS vẫn là một thách thức lớn, đặc biệt trong các nhóm có nguy cơ cao như nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM). Tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm MSM đã tăng từ 7,4% năm 2016 lên 12,5% năm 2022. Theo Cục Phòng, chống HIV/AIDS – Bộ Y tế, mục tiêu “Hướng tới chấm dứt dịch bệnh AIDS” không có nghĩa là xóa bỏ hoàn toàn người nhiễm HIV, mà là giảm thiểu vấn đề AIDS trở thành một mối lo ngại sức khỏe trong cộng đồng.
Mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS
Mục tiêu được đặt ra để chấm dứt dịch bệnh AIDS bao gồm: số trường hợp người nhiễm HIV phát hiện mỗi năm dưới 1.000 ca, tỷ lệ người tử vong liên quan đến AIDS dưới 1/100.000 dân, và tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con thấp hơn 2%. Việt Nam đã thực hiện nhiều biện pháp can thiệp để giảm thiểu tác hại của HIV/AIDS, nhưng dịch vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt trong nhóm thanh thiếu niên và MSM, với nhiều hành vi nguy cơ phức tạp.
Rào cản trong việc tiếp cận dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS
Các rào cản tài chính và địa lý cũng ảnh hưởng lớn đến khả năng tiếp cận dịch vụ của những nhóm có nguy cơ cao. Nguồn tài chính cho các chương trình phòng, chống HIV/AIDS hiện vẫn phụ thuộc gần 50% vào dự án quốc tế, đặc biệt cho các chương trình dự phòng như điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP). Hiện tại, Quỹ Bảo hiểm y tế và ngân sách nhà nước chưa có cơ sở để chi trả cho các dịch vụ can thiệp này, và quá trình chuyển giao tài chính cho phòng, chống HIV/AIDS vẫn gặp nhiều khó khăn.
Vai trò của nhân quyền trong phòng, chống HIV/AIDS
Chủ đề “Công bằng, bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS – Hướng tới chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030” nhấn mạnh tầm quan trọng của nhân quyền trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe. UNAIDS cho rằng việc chú trọng đến nhân quyền và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng sẽ giúp toàn cầu đạt được mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng vào năm 2030.
Cam kết của Việt Nam trong phòng, chống HIV/AIDS
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết chủ đề của Tháng hành động phản ánh nỗ lực của Việt Nam trong việc thực hiện các cam kết quốc tế, nhằm tạo điều kiện để mọi người có thể tiếp cận dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS một cách công bằng, bình đẳng và không bị phân biệt đối xử. Điều này sẽ góp phần quan trọng vào việc phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam trong thời gian tới.
Nguồn thông tin được tham khảo từ: Báo Cần Thơ
Nội dung được biên tập bởi: yduoccantho.vn