Nguy hại từ đồ uống có đường

Tác hại của đồ uống có đường đối với sức khỏe

Đồ uống có đường, bên cạnh thuốc lá, là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến các bệnh không lây nhiễm như thừa cân, béo phì, đái tháo đường tuýp 2, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, và các rối loạn chuyển hóa khác. Theo các khuyến cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng đường tự do trong chế độ ăn uống của mỗi người chỉ nên chiếm tối đa 10% tổng năng lượng tiêu thụ hàng ngày, và tốt nhất là nên giảm xuống dưới 5%. Điều này có nghĩa là mỗi người chỉ nên tiêu thụ dưới 25-50g đường tự do mỗi ngày đối với người lớn, và dưới 12-25g đối với trẻ em.

Đồ uống có đường và những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng

Theo WHO, đồ uống có đường bao gồm tất cả các loại nước uống chứa đường tự do, bao gồm cả đường đơn và đường đôi, cũng như đường tự nhiên có trong mật ong, siro, nước ép trái cây, và nước hoa quả cô đặc. Các loại đồ uống có đường phổ biến như nước ngọt có ga, nước ép trái cây, đồ uống thể thao, trà hòa tan, và cà phê hòa tan đều góp phần gia tăng mức tiêu thụ đường tại Việt Nam. Trong 15 năm qua, mức tiêu thụ đồ uống có đường tại Việt Nam đã tăng gấp bảy lần, từ 6,6 lít/người/năm năm 2002 lên 50,7 lít/người/năm vào năm 2018. Điều này dẫn đến nhiều nguy cơ cho sức khỏe như thừa cân, béo phì, đái tháo đường tuýp 2, và các bệnh lý về tim mạch.

Những nguy cơ khi tiêu thụ đồ uống có đường

Việc tiêu thụ đồ uống có đường một cách thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý không lây nhiễm. Nếu một người uống từ một lon đồ uống có đường trở lên mỗi ngày, họ có thể phải đối mặt với một số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như tăng nguy cơ sâu răng, nhồi máu cơ tim, gãy xương, và hội chứng rối loạn chuyển hóa. Cụ thể, việc tiêu thụ đồ uống có đường làm tăng 26% nguy cơ mắc đái tháo đường tuýp 2, và 18% nguy cơ mắc các bệnh ung thư liên quan đến béo phì. Ngoài ra, sức khỏe thận và huyết áp cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, với nguy cơ mắc bệnh thận và tăng huyết áp cao hơn đáng kể.

Khuyến nghị của WHO về lượng đường tiêu thụ hàng ngày

WHO khuyến cáo rằng lượng đường tự do trong khẩu phần ăn hàng ngày nên giảm xuống dưới 5% tổng năng lượng. Điều này tương đương với dưới 25-50g đường cho người lớn và dưới 12-25g cho trẻ em. Đặc biệt, trẻ em từ 2 đến 18 tuổi nên hạn chế lượng đường tiêu thụ xuống dưới 25g mỗi ngày và không nên tiêu thụ quá 235 ml đồ uống có đường mỗi tuần. Trẻ em dưới 2 tuổi cũng không nên sử dụng bất kỳ loại thực phẩm hoặc đồ uống nào có thêm đường.

Đề xuất tăng thuế đối với đồ uống có đường

Để giảm mức tiêu thụ đồ uống có đường, WHO đã đề xuất các quốc gia áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt. Việc áp thuế không chỉ bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng mà còn tạo thêm nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Tính đến tháng 8 năm 2023, đã có 117 quốc gia và vùng lãnh thổ áp dụng chính sách thuế này với mục tiêu cải thiện sức khỏe cộng đồng. WHO khuyến nghị các quốc gia cần thực hiện các biện pháp kết hợp như áp thuế đối với đồ uống có đường, hạn chế quảng cáo cho trẻ em, và giáo dục cộng đồng về dinh dưỡng.

Chính sách dinh dưỡng quốc gia hướng tới sức khỏe cộng đồng

Vào ngày 5 tháng 1 năm 2022, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt Chiến lược Quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030. Chiến lược này bao gồm việc xây dựng quy định về ghi nhãn dinh dưỡng trên bao bì sản phẩm, hạn chế quảng cáo thực phẩm không có lợi cho sức khỏe, và áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường. Bộ Y tế cũng đã triển khai kế hoạch hành động nhằm giảm thiểu quảng cáo và khuyến mại thực phẩm không tốt cho sức khỏe, đặc biệt là đối với trẻ em, để bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách hiệu quả.