Rối loạn hệ miễn dịch: Hậu quả khôn lường do COVID-19 gây ra

Hội chứng hậu COVID-19: Những điều cần biết

Các chuyên gia cho rằng, khoảng 10-20% người đã khỏi COVID-19 có khả năng gặp phải “hội chứng hậu COVID-19” hay còn gọi là “COVID-19 kéo dài”, với hơn 200 triệu chứng khác nhau đã được xác định. Hội chứng này có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào và thậm chí ở cả những người không có triệu chứng khi mắc COVID-19.

Rối loạn hệ miễn dịch và các bệnh tự miễn

Hệ miễn dịch đóng vai trò là hàng rào bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh như virus, vi khuẩn và nấm. Khi những tác nhân này xâm nhập vào cơ thể, hệ miễn dịch sẽ phản ứng bằng cách tấn công và tiêu diệt chúng. Trong trạng thái bình thường, hệ miễn dịch có khả năng tự điều chỉnh. Tuy nhiên, khi bị nhiễm virus SARS-CoV-2, hệ miễn dịch có thể bị rối loạn, dẫn đến việc hình thành các bệnh lý tự viêm và tự miễn, tấn công chính các cơ quan trong cơ thể.

Cơ chế gây rối loạn miễn dịch

Các chuyên gia đã chỉ ra rằng, cơ chế gây ra những rối loạn này có thể liên quan đến cấu trúc của virus tương tự với một số mô hoặc cơ quan trong cơ thể, khiến cho kháng thể tự miễn nhận diện nhầm các cơ quan đó như là mục tiêu tấn công. Ngoài ra, virus có thể làm tổn thương tế bào, dẫn đến việc phơi bày các phân tử mà hệ miễn dịch chưa từng biết đến, từ đó gây ra phản ứng tấn công vào những phân tử này. Một khả năng khác là virus có thể làm biến đổi các kháng nguyên tự thân, khiến hệ miễn dịch không nhận diện được và gây ra phản ứng tự miễn.

Kháng thể tự miễn và các bệnh lý mới phát sinh

Sau khi mắc COVID-19, nhiều kháng thể tự miễn vẫn tồn tại trong cơ thể bệnh nhân, trở thành nguyên nhân khởi phát các bệnh lý tự miễn mà trước đây bệnh nhân chưa từng mắc phải, như: Lupus ban đỏ hệ thống, xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch, nhược cơ, và hội chứng Guillain-Barré. Ngoài ra, cũng có nhiều bệnh tự miễn khác được ghi nhận khởi phát sau khi nhiễm COVID-19, bao gồm hội chứng khô (tình trạng khô mắt, khô miệng và khô niêm mạc), bệnh Kawasaki, viêm khớp dạng thấp và viêm da cơ.

Những lưu ý từ chuyên gia

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Đĩnh, Trưởng Đơn nguyên Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện ĐKQT Vinmec Times City, nhấn mạnh rằng: “Rối loạn miễn dịch là nguyên nhân chính gây ra tất cả các biểu hiện nghiêm trọng của COVID-19, từ cơn bão cytokine cho đến những triệu chứng dai dẳng trong hội chứng hậu COVID. Nghiên cứu gần đây cho thấy, những bệnh nhân có kháng thể tự miễn sẽ có nguy cơ cao gặp phải tình trạng hậu COVID.” Ông cũng cho biết rằng một nguyên nhân khác có thể gây ra hội chứng hậu COVID là do virus có thể tồn tại lâu dài trong cơ thể, dẫn đến việc tái hoạt động và gây ra triệu chứng ở những bệnh nhân có tình trạng nhẹ.

Triệu chứng hậu COVID-19 và tầm quan trọng của điều trị

Hiện tại, có hơn 200 triệu chứng hậu COVID-19 đã được ghi nhận, có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác nhau như thần kinh, hô hấp, tim mạch, và tiêu hóa. Các triệu chứng này có thể kéo dài từ vài tuần đến nhiều tháng sau khi khỏi bệnh. Rối loạn miễn dịch có thể xem là một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của COVID-19, dẫn đến nhiều bệnh lý tự miễn khác nhau.

Các triệu chứng phổ biến và yếu tố nguy cơ

Các triệu chứng hậu COVID-19 thường gặp bao gồm khó thở, rối loạn nhận thức, trí nhớ (thường gọi là sương mù não) và mệt mỏi. Đặc biệt, một số yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc hội chứng hậu COVID-19 bao gồm tuổi tác cao, mức độ nặng của COVID-19, bệnh lý nền mạn tính, béo phì, và nghiện rượu.

Phương pháp điều trị đúng cách cho hậu COVID-19

Nhận thức đúng đắn về hội chứng hậu COVID-19 là rất quan trọng để phát hiện và có phương pháp điều trị thích hợp. Các bác sĩ cũng khuyến cáo rằng bệnh nhân không nên quá lo lắng khi nghe nói nhiều về “hội chứng hậu COVID-19”. Quản lý hội chứng này yêu cầu sự phối hợp của nhiều chuyên khoa, vì các triệu chứng thường đan xen và ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực khác nhau. Người bệnh cần được sàng lọc cẩn thận để xác định chuyên khoa phù hợp, từ đó nhận được sự thăm khám và điều trị kịp thời.

Chăm sóc và điều trị tại Vinmec

Bệnh viện ĐKQT Vinmec luôn nỗ lực để nâng cao hiệu quả và chất lượng khám chữa bệnh, tiếp cận bệnh nhân theo hướng “cá thể hóa”. Từ khi đặt hẹn khám, bệnh nhân sẽ được sàng lọc triệu chứng để được tư vấn lựa chọn gói khám phù hợp. Tất cả các bước từ tiếp đón, lựa chọn bác sĩ, đến thăm dò chức năng và điều trị đều dựa trên triệu chứng và nguy cơ của từng bệnh nhân, với sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa, bao gồm cả y học cổ truyền. Để quản lý hiệu quả các bệnh nhân hậu COVID-19, Vinmec cũng liên tục cập nhật những khuyến cáo mới nhất trên thế giới nhằm thống nhất trong chẩn đoán, điều trị và theo dõi.