Phát hiện 5 dạng khác nhau của bệnh Alzheimer

Các nhà khoa học Hà Lan đã phát hiện 5 dạng Alzheimer khác nhau, mở ra hướng đi mới trong điều trị và cá nhân hóa phương pháp chăm sóc cho bệnh nhân.

Các dạng khác nhau của bệnh Alzheimer

Các nhà nghiên cứu đến từ Hà Lan vừa phát hiện ra năm loại khác nhau của chứng sa sút trí tuệ ở người cao tuổi, đặc biệt là bệnh Alzheimer. Phát hiện này có thể giúp lý giải tại sao một số loại thuốc điều trị không đạt được hiệu quả mong muốn. Bệnh Alzheimer, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mất trí nhớ, là một căn bệnh tiến triển ảnh hưởng đến chức năng não bộ. Khi mắc bệnh, sự tích tụ của các protein bất thường trong não gây ra cái chết dần dần của các tế bào thần kinh, dẫn đến việc người bệnh mất dần khả năng nhận thức như trí nhớ, định hướng, tư duy và lý luận. Thông thường, bệnh nhân mắc Alzheimer có thể sống thêm từ 5 đến 7 năm sau khi được chẩn đoán, nhưng cũng có những trường hợp có thể sống thêm từ 10 đến 15 năm. Mặc dù bệnh phát triển chậm, hiện tại vẫn chưa có phương pháp điều trị triệt để, khiến bệnh nhân cần được chăm sóc sức khỏe thường xuyên khi tình trạng bệnh tiến triển nặng hơn.

Phân tích và kết quả nghiên cứu

Trong một nghiên cứu gần đây được công bố trên Tạp chí Nature Aging, nhóm chuyên gia từ Trung tâm Alzheimer Amsterdam, Đại học Amsterdam và Đại học Maastricht đã tiến hành phân tích hồ sơ của 419 bệnh nhân mắc bệnh Alzheimer. Họ đã thu thập dịch não tủy từ các mô xung quanh não và tủy sống của các bệnh nhân để kiểm tra 1.058 protein khác nhau. Qua việc so sánh kết quả giữa các nhóm bệnh nhân, nhóm nghiên cứu đã xác định được năm loại Alzheimer phụ với những đặc điểm tiến triển và triển vọng sống khác nhau.

Đặc điểm của từng loại Alzheimer phụ

Loại Alzheimer phụ đầu tiên được mô tả là có sự gia tăng bất thường trong sự phát triển tế bào não, làm gia tăng sản xuất các protein gây bệnh. Bệnh nhân trong nhóm này có tuổi thọ trung bình cao nhất, gần 9 năm sau khi được chẩn đoán. Phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho nhóm này là sử dụng kháng thể. Đối với loại phụ thứ hai, sự phản ứng quá mức của hệ miễn dịch trong não gây ra nhiều tổn thương nghiêm trọng, và biện pháp điều trị hiệu quả là ức chế hệ miễn dịch. Loại Alzheimer phụ thứ ba liên quan đến các vấn đề trong sản xuất protein của não, với tình trạng các protein riêng biệt bị pha trộn với nhau. Phương pháp điều trị tốt nhất cho nhóm bệnh nhân này là sử dụng thuốc khôi phục chức năng RNA.

Những loại Alzheimer phụ còn lại

Loại Alzheimer phụ thứ tư có liên quan đến rối loạn chức năng của các mạch máu não, dẫn đến sự phát triển chậm của tế bào não, trong khi các protein liên quan đến tế bào miễn dịch chiếm tỷ lệ lớn hơn. Phương pháp điều trị hiệu quả cho nhóm này là dùng thuốc ức chế một loại tế bào máu trắng. Cuối cùng, loại Alzheimer phụ thứ năm gây ra tổn thương cho hàng rào máu – não, dẫn đến tình trạng vi xuất huyết não và cũng khiến tế bào não phát triển chậm hơn. Điều trị cho nhóm bệnh nhân này thường là sử dụng thuốc mạch máu.

Tiến triển bệnh và tác động của các loại thuốc

Dựa trên kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) của não, nhóm nghiên cứu phát hiện rằng những bệnh nhân mắc loại Alzheimer phụ thứ hai và thứ tư có tình trạng teo não nghiêm trọng nhất, dẫn đến những vấn đề về suy nghĩ và trí nhớ. Ngược lại, nhóm bệnh nhân mắc Alzheimer phụ thứ ba có tiến triển bệnh nặng nhất, với tuổi thọ trung bình chỉ còn khoảng 5 năm rưỡi sau khi chẩn đoán. Những phát hiện này giúp giải thích lý do tại sao một số loại thuốc điều trị bệnh Alzheimer trước đây lại không đạt được kết quả tốt trong các thử nghiệm lâm sàng, mặc dù chúng đã cho kết quả hứa hẹn trong các nghiên cứu phòng thí nghiệm.

Nhu cầu cá nhân hóa trong điều trị bệnh Alzheimer

Các tác giả nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng do mỗi loại Alzheimer có nguyên nhân và cách tích tụ protein bất thường khác nhau, nên những loại thuốc này chỉ có thể có tác dụng trên một số loại hoặc nhóm bệnh nhân nhất định. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị mà còn có thể làm tăng nguy cơ tương tác nguy hiểm với một số phân nhóm bệnh Alzheimer. Ví dụ, trong khi kháng thể có thể dễ dàng vượt qua hàng rào máu não ở loại Alzheimer phụ thứ năm, những bệnh nhân này cũng có nguy cơ cao bị xuất huyết não khi điều trị bằng kháng thể. Do đó, nghiên cứu mới này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cá nhân hóa phương pháp điều trị cho bệnh nhân Alzheimer, nhằm phát triển các phương pháp chữa trị nhắm đích có thể tăng cường hiệu quả điều trị và kéo dài tuổi thọ cho bệnh nhân.

Nguồn thông tin được tham khảo từ: Báo Cần Thơ
Nội dung được biên tập bởi: yduoccantho.vn