Viêm – “con dao hai lưỡi” đối với sức khỏe

Viêm là gì?

Viêm là một phản ứng tự nhiên của cơ thể khi gặp bệnh tật hoặc chấn thương, nhằm giúp phục hồi sức khỏe. Tiến sĩ Robert Shmerling, một chuyên gia về thấp khớp tại Trường Y Đại học Harvard, nhấn mạnh rằng viêm là một cơ chế cần thiết. Theo Tiến sĩ David Hafler từ Đại học Yale, viêm thường được coi là “con dao hai lưỡi” trong sức khỏe của con người.

Chuyên gia Moshe Arditi từ Trung tâm Y tế Cedars-Sinai khẳng định rằng viêm là điều cần thiết cho sự sống, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây hại như virus và vi khuẩn. Khi chúng ta bị viêm họng đỏ và đau, đó là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch đang hoạt động để ngăn chặn nhiễm trùng lây lan. Trường hợp này được gọi là viêm cấp tính, và nó có tác dụng tích cực cho sức khỏe.

Khái niệm viêm đã tồn tại từ rất lâu, với các nhà y học cổ đại như Aulus Cornelius Celcus đã mô tả các dấu hiệu viêm bằng những thuật ngữ “đỏ, sưng, nóng và đau.” Ngày nay, những định nghĩa này vẫn còn phù hợp. Ở cấp độ vi mô, viêm cấp tính liên quan đến việc cơ thể gửi chất lỏng, protein và tế bào bạch cầu đến vùng bị nhiễm trùng, giúp chống lại tác nhân gây bệnh và thúc đẩy quá trình hồi phục. Tuy nhiên, nếu viêm kéo dài, nó có thể dẫn đến tình trạng viêm mãn tính, gây hại cho sức khỏe.

Nguyên nhân gây viêm mãn tính

Có nhiều yếu tố có thể góp phần vào việc phát triển viêm mãn tính. Các chuyên gia cho biết, béo phì, thói quen hút thuốc cũng như chế độ ăn uống không lành mạnh là những nguyên nhân phổ biến. Những thực phẩm chế biến sẵn, đường tinh luyện và chất béo chuyển hóa cũng có thể làm tăng nguy cơ viêm. Tiến sĩ Thaddeus Stappenbeck từ Bệnh viện Cleveland cho hay, ít vận động, thiếu ngủ và căng thẳng cũng là những yếu tố lối sống có liên quan đến tình trạng này.

Để giảm viêm, việc giảm cân, tập thể dục thường xuyên và tránh thực phẩm chế biến sẵn là rất quan trọng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế độ ăn Địa Trung Hải, với nhiều trái cây, rau củ, đậu, hạt, dầu ô liu và cá, có thể giúp giảm viêm. Một chế độ ăn uống hợp lý không chỉ cải thiện sức khỏe tổng thể mà còn hỗ trợ quá trình giảm viêm trong cơ thể.

Viêm và nguy cơ mắc bệnh mãn tính

Mặc dù nguyên nhân gây bệnh mãn tính rất đa dạng và phức tạp, nhưng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy viêm đóng một vai trò quan trọng trong việc gia tăng nguy cơ mắc các bệnh này. Khi cơ thể ở trạng thái viêm, các tế bào và mô cần thiết cho hoạt động bình thường có thể bị tổn hại, bao gồm cả các cơ quan nội tạng và mạch máu.

Tiến sĩ Arditi cho biết viêm có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, như bệnh tim và sự hình thành mảng bám trong mạch máu, điều này liên quan đến nguy cơ đau tim và đột quỵ. Viêm kéo dài trong não cũng có thể gây ra các bệnh thoái hóa thần kinh, làm tổn thương tế bào thần kinh và ảnh hưởng đến chức năng não bộ.

Các rối loạn tự miễn như bệnh Lupus hay bệnh đa xơ cứng cũng liên quan đến viêm mãn tính, khi hệ miễn dịch tấn công các mô trong cơ thể. Tiến sĩ Shmerling giải thích rằng cơ thể không thể phân biệt giữa các tế bào của chính mình và các tác nhân gây hại bên ngoài, do đó có thể dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe.