Tại sao cần phân biệt dị ứng thực phẩm và không dung nạp thực phẩm?

Dị ứng thực phẩm và không dung nạp thực phẩm: Sự khác biệt quan trọng

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa dị ứng thực phẩm và không dung nạp thực phẩm, nhưng trên thực tế, hai khái niệm này hoàn toàn khác nhau. Việc nhận diện rõ ràng sự khác biệt giữa chúng là rất cần thiết, bởi điều này có thể giúp chúng ta tránh được những triệu chứng khó chịu hoặc thậm chí nguy hiểm có thể xảy ra sau khi tiêu thụ một số loại thực phẩm cụ thể.

Dị ứng thực phẩm: Nguyên nhân và triệu chứng

Dị ứng thực phẩm xảy ra khi hệ miễn dịch của cơ thể nhận diện nhầm một số protein trong thực phẩm là tác nhân nguy hại, từ đó kích hoạt phản ứng miễn dịch. Một số loại thực phẩm thường gây dị ứng như động vật có vỏ, trứng, đậu phộng, các sản phẩm từ đậu nành, lúa mì, mè, hạt, cá và sữa. Khi một người tiêu thụ thực phẩm mà cơ thể họ dị ứng, hệ miễn dịch sẽ hoạt động và giải phóng các hóa chất như histamine, tạo ra các triệu chứng dị ứng như nổi mề đay, phát ban, ngứa ở môi, miệng, lưỡi, họng và mặt, cùng với tình trạng sưng hoặc đỏ ở những khu vực này.

Các triệu chứng dị ứng thực phẩm sẽ xuất hiện trong vòng vài phút sau khi ăn, và mức độ nghiêm trọng có thể từ nhẹ đến đe dọa tính mạng. Trường hợp nghiêm trọng nhất là sốc phản vệ, với các triệu chứng như chóng mặt, ngất xỉu, buồn nôn, đau bụng, khó thở, cảm giác nghẹn ở cổ họng, sưng miệng và môi, da đỏ, mạch đập nhanh, huyết áp giảm, thậm chí có thể mất ý thức.

Cách chẩn đoán dị ứng thực phẩm

Để xác định tình trạng dị ứng thực phẩm, có một số phương pháp chẩn đoán như thử nghiệm trên da với các chất nghi ngờ gây dị ứng, xét nghiệm máu, hoặc thực hiện thử nghiệm ăn thực phẩm nghi ngờ dưới sự giám sát của bác sĩ chuyên khoa. Việc chẩn đoán chính xác rất quan trọng để có thể đưa ra biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời.

Không dung nạp thực phẩm: Triệu chứng và nguyên nhân

Không dung nạp thực phẩm xảy ra khi cơ thể phản ứng tiêu cực với một số loại thực phẩm, đồ uống hoặc chất phụ gia, nhưng khác với dị ứng, tình trạng này không kích hoạt hệ miễn dịch và thường không gây ra triệu chứng nghiêm trọng, chủ yếu là các vấn đề liên quan đến tiêu hóa. Triệu chứng của không dung nạp thực phẩm thường xuất hiện nhiều giờ hoặc thậm chí vài ngày sau khi tiêu thụ món ăn khó tiêu hóa. Tình trạng này có thể do cơ thể thiếu enzyme cần thiết để tiêu hóa một loại thực phẩm nào đó.

Ví dụ, những người không dung nạp lactose – một loại đường tự nhiên trong sữa và các sản phẩm từ sữa – có thể gặp phải tình trạng đầy hơi và tiêu chảy. Một số loại đường khác như fructose, thường có trong mật ong và một số loại rau quả, cũng có thể gây khó chịu cho những người không dung nạp.

Các thành phần thường gây không dung nạp thực phẩm

Các thành phần khác có thể gây không dung nạp thực phẩm bao gồm bột ngọt (MSG), một loại gia vị phổ biến trong các món ăn châu Á. Những người không dung nạp bột ngọt có thể phản ứng với chiết xuất nấm men hoặc protein thủy phân, thường được dùng trong nhiều thực phẩm chế biến sẵn. Gluten, một loại protein có trong lúa mì, lúa mạch đen và lúa mạch, cũng có thể gây ra các triệu chứng khó chịu như đầy hơi, chướng bụng, đau bụng hoặc tiêu chảy. Trong nhiều trường hợp, những người không dung nạp thực phẩm vẫn có thể tiêu thụ một lượng nhỏ mà không gặp phải triệu chứng gì nghiêm trọng.

Cách chẩn đoán không dung nạp thực phẩm

Để chẩn đoán tình trạng không dung nạp thực phẩm, thường sẽ theo dõi triệu chứng và thời điểm xuất hiện của chúng sau khi ăn. Một phương pháp khác là thực hiện chế độ ăn kiêng loại trừ, tức là ngừng ăn một số loại thực phẩm trong một khoảng thời gian nhất định, sau đó dần dần đưa lại từng món để xem món nào gây ra vấn đề. Việc này giúp người bệnh xác định rõ nguyên nhân gây ra triệu chứng và có biện pháp xử lý phù hợp.