Chấm dứt bệnh lao để tránh đi những cái chết không đáng có

Bệnh lao – Nỗi lo lớn của sức khỏe cộng đồng

Bệnh lao vẫn là một trong những căn bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất trên toàn cầu. Tại Việt Nam, khoảng 70% những người mắc bệnh lao nằm trong độ tuổi lao động.

Hình ảnh lễ hưởng ứng Ngày thế giới phòng chống lao tại Bệnh viện Phổi Trung ương – Ảnh: VGP/Hiền Minh

Tình hình bệnh lao tại Việt Nam

Tại lễ phát động Ngày thế giới phòng chống lao, PGS.TS Nguyễn Viết Nhung, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, đã chia sẻ rằng Việt Nam là một trong 30 quốc gia có tỷ lệ bệnh lao kháng đa thuốc cao nhất thế giới, với hơn 172.000 người mắc và 10.400 ca tử vong hàng năm do bệnh này, theo báo cáo của WHO năm 2020. Trong số đó, có 63% là bệnh nhân lao thông thường và 98% là bệnh nhân lao kháng thuốc. Đặc biệt, 70% trong số đó là người trong độ tuổi lao động, cho thấy mối đe dọa lớn đối với nguồn lực lao động của đất nước.

Do đó, bệnh lao không chỉ là vấn đề sức khỏe mà còn tác động mạnh mẽ đến kinh tế của từng gia đình và cả xã hội. Việc chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam có thể cứu sống hơn 10.000 người mỗi năm, giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Bệnh lao – Kẻ giết người thầm lặng

Các căn bệnh truyền nhiễm như COVID-19 và lao đều lây truyền qua không khí và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Tuy nhiên, bệnh lao thường không được chú ý đúng mức. Đây là một loại bệnh giết người thầm lặng, không ai ngay lập tức tử vong khi mắc lao. Thông thường, bệnh kéo dài âm thầm, và khi phát hiện ra thì đã lây nhiễm cho nhiều người khác.

Do đó, việc phát hiện sớm và chủ động truy vết không chỉ giúp cứu sống người bệnh mà còn giảm nhanh chóng nguồn lây lan trong cộng đồng.

Thực trạng và khó khăn trong việc phát hiện bệnh lao

Hằng năm, Việt Nam phát hiện và điều trị hơn 100.000 người mắc bệnh lao. Tuy nhiên, chỉ khoảng 60% trong số họ được phát hiện và báo cáo, điều này có nghĩa là còn tới 40% bệnh nhân chưa được phát hiện hoặc đã được phát hiện nhưng không được báo cáo. Điều này khiến cho việc kiểm soát bệnh lao gặp nhiều khó khăn.

Thống kê đáng báo động về bệnh lao

Bệnh lao vẫn là một trong những căn bệnh truyền nhiễm gây tử vong cao trên thế giới. Mỗi ngày, có hơn 4.100 người chết vì bệnh lao và gần 28.000 ca mắc mới. Theo báo cáo từ WHO, dù đã có những thành công trong công tác chống lao, nhưng bệnh này vẫn là vấn đề sức khỏe cộng đồng lớn trên toàn cầu.

Đại dịch COVID-19 đã làm chậm lại nhiều tiến bộ trong việc cung cấp dịch vụ điều trị lao và giảm tải gánh nặng bệnh này trên toàn cầu. Các mục tiêu phòng chống lao toàn cầu đến năm 2020 vẫn chưa đạt được, mặc dù một số quốc gia đã có những thành công nhất định.

Đầu tư cho cuộc chiến chống bệnh lao

Chủ đề của Ngày thế giới phòng chống lao năm nay là “Invest to end TB. Save lives”, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư và huy động mọi nguồn lực để đẩy mạnh cuộc chiến chống bệnh lao, nhằm đạt được các cam kết toàn cầu trong việc chấm dứt căn bệnh này và cứu sống hàng triệu người không đáng phải chết.

Chiến lược của Việt Nam trong việc chấm dứt bệnh lao

Tại Việt Nam, vào ngày 4 tháng 12 năm 2019, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định thành lập Ủy ban quốc gia về chấm dứt bệnh lao. Ủy ban này có nhiệm vụ chỉ đạo, đôn đốc, điều phối các bộ, ban, ngành và huy động sự tham gia của toàn xã hội trong công tác phòng chống bệnh lao, với mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.

Việt Nam cũng đã triển khai Chương trình chống lao quốc gia với mạng lưới rộng khắp, trong đó Bệnh viện Phổi Trung ương là nòng cốt. Mục tiêu của chương trình là đến năm 2030, giảm số người mắc bệnh lao xuống dưới 20/100.000 dân và giảm tỷ lệ tử vong do bệnh lao.

Vai trò của phụ nữ trong công tác phòng chống lao

PGS.TS. Nguyễn Viết Nhung nhấn mạnh vai trò quan trọng của phụ nữ trong cuộc chiến chống bệnh lao. Chương trình chống lao quốc gia đặt mục tiêu ít nhất 20 triệu phụ nữ trong 20 triệu gia đình Việt Nam sẽ có kiến thức và thực hành để bảo vệ gia đình mình khỏi bệnh lao. Hội Phổi Việt Nam đã thành lập chi hội phụ nữ, sẽ là lực lượng nòng cốt trong việc truyền thông và hướng dẫn hội viên về phòng chống lao.

Chương trình cũng hướng đến việc trang bị kiến thức cho 10 triệu thanh niên và 100% học sinh bậc tiểu học về công tác phòng chống lao, nhằm nâng cao nhận thức và chủ động trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.