Chủ động chuẩn bị, bảo đảm thực thi đồng bộ Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13

Thông tin từ Bộ Y tế về kiểm tra thực phẩm nhập khẩu

Sự công bố của Bộ Y tế về cơ quan kiểm tra thực phẩm nhập khẩu và tổ chức kiểm nghiệm trên cổng thông tin chính thức của Bộ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục hành chính một cách chính xác, từ đó giảm bớt chi phí và hạn chế các vấn đề tiêu cực phát sinh.

Hàng hóa nằm chờ tại cửa khẩu. (Ảnh: Quang Duy/TTXVN)

Nghị định và Nghị quyết mới trong lĩnh vực an toàn thực phẩm

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP cùng với Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP, nhằm mục đích cụ thể hóa việc thi hành Luật An toàn thực phẩm và chuẩn hóa quy trình công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm. Những quy định này có tác dụng nâng cao hiệu lực và hiệu quả của quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Để đảm bảo sự thực thi đồng bộ, Chính phủ đã quyết định tạm ngừng hiệu lực của hai văn bản trên cho đến hết ngày 15/4/2026. Đây là một bước điều chỉnh cần thiết để các địa phương có thời gian chuẩn bị đầy đủ mọi nguồn lực và tổ chức thực hiện một cách thống nhất, đồng bộ khi các quy định chính thức bắt đầu có hiệu lực.

Yêu cầu và trách nhiệm của các địa phương

Hiện nay, các địa phương cần chủ động và khẩn trương kiện toàn bộ máy quản lý. Theo đề nghị của Bộ Y tế, Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố cần phân công rõ ràng các cơ quan chuyên môn để thực hiện chức năng kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm; đồng thời rà soát và chỉ định các cơ sở kiểm nghiệm có đủ năng lực để phục vụ công tác quản lý. Đây là bước nền tảng quyết định đến hiệu quả thực thi khi các quy định chính thức có hiệu lực từ ngày 16/4/2026.

Nguyên tắc “6 rõ” trong quản lý an toàn thực phẩm

Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt trong quản lý nhà nước là thực hiện nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả. Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, đặc biệt là trong quản lý nhà nước có tính liên ngành cao, việc thiếu sự phân định cụ thể có thể dẫn đến nguy cơ đùn đẩy trách nhiệm và phát sinh thủ tục trung gian không cần thiết.

Minh bạch thông tin và hỗ trợ doanh nghiệp

Việc xây dựng danh mục nhiệm vụ theo nguyên tắc “6 rõ” không chỉ là yêu cầu hành chính mà còn là biện pháp phòng ngừa rủi ro quản lý. Một nội dung quan trọng khác là công khai thông tin. Danh sách các cơ quan kiểm tra và cơ sở kiểm nghiệm cần được niêm yết trên trang thông tin điện tử của địa phương.

Bộ Y tế đã công bố danh sách 6 cơ quan kiểm tra thực phẩm nhập khẩu và 27 cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định trên cổng thông tin của Bộ. Sự minh bạch này giúp doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, thực hiện thủ tục đúng địa chỉ, từ đó giảm chi phí tuân thủ và hạn chế phát sinh tiêu cực.

Đảm bảo thông quan hàng hóa và phối hợp liên ngành

Để hỗ trợ doanh nghiệp, yêu cầu áp dụng các biện pháp cần thiết nhằm thông quan nhanh chóng, tránh tình trạng ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu là rất quan trọng. Điều này cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan kiểm tra nhà nước, cơ sở kiểm nghiệm và lực lượng hải quan, nhằm đảm bảo kiểm soát an toàn thực phẩm mà không làm gián đoạn hoạt động xuất nhập khẩu.

Phân cấp quản lý và giám sát chặt chẽ

Cần thực hiện phân cấp quản lý một cách triệt để. Các đơn vị chuyên môn và Ủy ban Nhân dân cấp xã cần kiện toàn thủ tục hành chính, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ theo đúng thẩm quyền. Khi thẩm quyền được xác định rõ ràng, quy trình chuẩn hóa sẽ giúp minh bạch hơn trách nhiệm của cá nhân và tập thể.

Đồng thời, cần siết chặt giám sát đối với các cơ sở kiểm nghiệm và cơ quan kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu. Các tổ chức đánh giá sự phù hợp cũng cần được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn như HACCP, ISO/IEC 17025, IFS, BRC, FSSC hoặc các tiêu chuẩn tương đương.

Các cuộc họp và ý kiến đóng góp từ các bên liên quan

Vào cuối tháng 2/2026, cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên và Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung đồng chủ trì đã xem xét các kiến nghị liên quan đến đề xuất sửa đổi Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP. Đến ngày 25/2/2026, Ban soạn thảo đã nhận được ý kiến từ 16 bộ, ngành, địa phương và 11 hiệp hội doanh nghiệp.

Các nội dung thảo luận bao gồm trình tự, thủ tục đăng ký bản công bố hợp quy; thời hạn bản công bố; giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và nhiều vấn đề khác liên quan đến kiểm tra thực phẩm nhập khẩu.

Chuẩn bị cho thời điểm thực thi quy định mới

Việc tiếp thu và tổng hợp ý kiến để tham mưu Chính phủ ban hành hướng dẫn chung và hướng dẫn chuyên ngành thể hiện sự cẩn trọng, khoa học nhằm quản lý “từ gốc” trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Mục tiêu không chỉ là hoàn thiện quy định trên giấy tờ mà còn là xây dựng cơ chế vận hành thống nhất và đồng bộ trên toàn quốc.

Khoảng thời gian từ nay đến 16/4/2026 không dài. Sự chủ động của từng địa phương, phối hợp liên ngành và tinh thần trách nhiệm của mỗi cơ quan được giao nhiệm vụ là rất cần thiết. Khi nguồn lực, bộ máy và quy trình được chuẩn bị đầy đủ, việc thực thi Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP sẽ diễn ra suôn sẻ, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo ra môi trường minh bạch, ổn định cho hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm.