Xét nghiệm, điều trị viêm gan C miễn phí tại quận, huyện

Nghiên cứu thí điểm tích hợp xét nghiệm HCV và HIV

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng với Cục Phòng, chống HIV/AIDS và Chương trình chống Lao quốc gia đã phối hợp thực hiện một nghiên cứu thí điểm nhằm tích hợp xét nghiệm tải lượng virus viêm gan C (HCV) và HIV trên hệ thống GeneXpert hiện có. Thí điểm này được triển khai tại hai thành phố lớn là Hà Nội và Cần Thơ, mang đến cơ hội cho người dân tiếp cận dịch vụ xét nghiệm và điều trị viêm gan C miễn phí ngay tại tuyến quận và huyện.

Khả năng chẩn đoán và điều trị được cải thiện

Việt Nam đang có khoảng 1 triệu người sống chung với viêm gan C, 250.000 người nhiễm HIV và 172.000 người mắc lao mới. Trong số này, có 4.300 người có HIV dương tính. Việc tiếp cận với các xét nghiệm chẩn đoán HCV vẫn còn gặp khó khăn, chủ yếu do các xét nghiệm này chỉ có ở một số bệnh viện tuyến tỉnh và trung ương. Điều này đã ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận điều trị HCV, mặc dù Quỹ toàn cầu đã hỗ trợ điều trị miễn phí và bảo hiểm đã chi trả một phần chi phí. Nếu bệnh nhân tự chi trả, chi phí điều trị có thể lên tới khoảng 20 triệu đồng.

Đánh giá hiệu quả của nghiên cứu thí điểm

Xét nghiệm tải lượng HIV là rất cần thiết để theo dõi hiệu quả điều trị và phát hiện sớm tình trạng kháng thuốc. Hiện nay, xét nghiệm này chủ yếu được thực hiện tại các bệnh viện tuyến trung ương và khu vực. Tính đến năm 2023, Việt Nam có 332 máy GeneXpert tại 183 đơn vị thuộc Chương trình Phòng, chống lao, cho phép chẩn đoán lao và lao kháng thuốc. Hệ thống này cũng hỗ trợ xét nghiệm chẩn đoán và theo dõi điều trị HIV và HCV.

Lợi ích cho người bệnh

Trước đây, người bệnh phải đi đến các bệnh viện tuyến tỉnh hoặc trung ương để xét nghiệm viêm gan C và điều trị. Tuy nhiên, với nghiên cứu này, người dân có thể thực hiện xét nghiệm và nhận thuốc điều trị hoàn toàn miễn phí ngay tại quận, huyện. TS Nguyễn Thị Thúy Vân, cán bộ của WHO tại Việt Nam, cho biết rằng người bệnh sẽ được tiếp cận dịch vụ chẩn đoán và điều trị ngay tại nơi cư trú mà không cần phải di chuyển xa. Mẫu máu sẽ được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa quận Thốt Nốt để thực hiện xét nghiệm chẩn đoán.

Kết quả bước đầu tại Cần Thơ

Tính đến nay, tại TP Cần Thơ, đã có 265 ca được xét nghiệm chẩn đoán HCV, trong đó 107 bệnh nhân đã bắt đầu điều trị theo phác đồ viêm gan C. Đặc biệt, có 31 bệnh nhân đã được xét nghiệm lần 2 và 29 bệnh nhân đã hoàn toàn khỏi bệnh. Th.S Dáp Thanh Giang, Trưởng Khoa Phòng, chống HIV/AIDS, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Cần Thơ, cho biết họ sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông về hoạt động này để người dân biết đến nhiều hơn.

Phương pháp tự xét nghiệm và kế hoạch tương lai

Để nâng cao hiệu quả, sẽ có thêm các test tự xét nghiệm viêm gan C được cung cấp qua trang web https://tuxetnghiem.vn, cho phép khách hàng tự xét nghiệm tại nhà. Nếu kết quả dương tính, họ cần thực hiện thêm các xét nghiệm để phát hiện virus HCV trong máu. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp cung cấp thêm bằng chứng cho Cục Phòng, chống HIV/AIDS trong việc xây dựng kế hoạch và mở rộng quy mô tích hợp xét nghiệm tại các cơ sở y tế, đồng thời vận động chính sách hỗ trợ điều trị HCV tại tuyến quận, huyện từ nguồn bảo hiểm y tế.